ПЕКОЛНИТЕ ГОРЕШТИНИ ВИНОВНИ ЗА СМРТ на 16.500 луѓе во Европа летово, покажа најнова студија

Зголемувањето на температурите, предизвикано од климатските промени предизвикало околу 16.500 смртни случаи во европските градови ова лето, покажаа резултатите од направената студија на група научници од Империјал колеџ во Лондон и Лондонската школа за хигиена и тропска медицина.

Научниот тим користел климатско моделирање за да го процени влијанието на глобалното затоплување помеѓу јуни и август. Тие анализирале 854 градови, што претставуваат речиси една третина од населението на Европа. Глобалното затоплување ги зголемило просечните температури за 2,2 Целзиусови степени, откри тимот.

Врз основа на историски податоци за тоа како екстремната топлина ја зголемува смртноста, тие процениле околу 24.400 дополнителни смртни случаи во текот на тримесечниот период. Речиси 70 проценти од нив – околу 16.500 – се припишуваат на климатските промени предизвикани од човекот.

„Каузалниот синџир од согорувањето на фосилните горива до зголемената топлина и зголемената смртност е неоспорен“, рече Фридерике Ото, климатски научник на Империјал колеџ во Лондон, која е коавтор на студијата. „Доколку не продолживме да согоруваме фосилни горива во последните децении, повеќето од проценетите 24.400 луѓе во Европа немаше да умрат ова лето.“

Повеќето од 85-те проценти од проценетите смртни случаи се кај луѓе на возраст од 65 години и постари. Рим регистрираше најголем број смртни случаи со 835 смртни случаи поврзани со климатските промени, по што следуваат Атина со 630 и Париз со 409.

„Зголемувањето на температурата на топлотниот бран од само 2C до 4C може да биде разликата помеѓу живот и смрт за илјадници луѓе – затоа топлотните бранови се познати како тивки убијци“, рече коавторот на студијата Гарифалос Константинидис.

Повеќето смртни случаи се случиле во затворен простор, каде што ранливите луѓе се бореле со здравствени проблеми. „Огромното мнозинство од смртните случаи од топлина се случуваат во домовите и болниците, каде што луѓето со постоечки здравствени проблеми се доведени до своите граници“, рече Константинудис. „Но, топлината ретко се споменува во смртоносните изводи.“

Некои жртви кои починале на отворено беа идентификувани од локалните медиуми. Во Шпанија, 77-годишниот поранешен советник Мануел Ариза Серано се струполи и почина за време на прошетка во регионот Кордоба во август, кога температурите достигнаа 45 степени Целзиусови.

Во северна Италија, 47-годишниот татко на четири деца Брахим Аит Ел Хаџам почина додека поставуваше бетон во близина на Болоња, каде што температурата достигна 38 степени Целзиусови. „Тој се јави на мајка ми да ѝ каже дека ќе се врати дома да подготви ручек, дека ќе биде дома до пладне“, изјави неговиот син Салах за италијанската телевизиска станица Антена 3.

Ова лето беше четвртото најжешко во Европа досега. Температурите се искачија до 46 степени Целзиусови во Шпанија и Португалија, принудувајќи затворање на главните туристички места, вклучувајќи го Акрополот во Атина и Ајфеловата кула во Париз.

Истражувачите рекоа дека сè уште не е можно да се споредат нивните наоди со официјалните податоци за смртност, бидејќи на повеќето земји им требаат месеци за да објават такви бројки. „Невозможно е да се добијат статистички податоци во реално време во моментов“, изјави Ото на прес-конференција, додавајќи дека проценките се „во вистинската рамка“.

Анализата сè уште не е рецензирана од колеги, но користи воспоставени методи применети во претходните студии. Студија на „Нејчр Медисин“ процени повеќе од 47.000 смртни случаи поврзани со топлина низ цела Европа во 2023 година, додека друга студија го процени бројот на жртви во 2022 година над 60.000.

„Она што го прави ова откритие уште поалармантно е тоа што методите што се користат во овие студии за припишување се научно робусни, но сепак конзервативни“, рече Акшај Деорас, истражувач за атмосферски науки на Универзитетот во Рединг. „Вистинскиот број на жртви може да биде уште поголем“.

(Фото: RFI)