НАУЧНИЦИТЕ ОТКРИЈА: Океаните биле клучни за климатските пресврти

Климатските промени денес најчесто се поврзуваат со емисиите на стакленички гасови од човечката активност. Но нови научни истражувања покажуваат дека во далечното минато климатскиот систем на Земјата не функционирал на ист начин.

Анализа на древни ледени јадра од Антарктикот открива дека пред милиони години, температурите на океаните можеби имале поголемо влијание врз климата отколку концентрацијата на јаглерод диоксид и метан во атмосферата.

Истражувањето се базира на примероци од регионот Алан Хилс – ретка „сина ледена зона“ каде старите слоеви мраз остануваат изложени на површината. Токму таму научниците успеале да дојдат до некои од најстарите ледени јадра на планетата, стари и до шест милиони години.

Иако овие јадра не нудат совршено континуиран запис, секој нивен слој претставува своевиден временски отпечаток. Во нив се заробени меурчиња воздух и хемиски траги што овозможуваат реконструкција на древната атмосфера и океаните.

Со анализа на благородните гасови ксенон и криптон, научниците успеале да ги пресметаат температурите на океаните во минатото. Резултатите покажуваат дека пред околу 2,7 милиони години дошло до значително заладување на океаните – период што се совпаѓа со голема климатска транзиција, кога Земјата почнала да преминува од потопла во постудена фаза со појава на глечери во северната хемисфера.

Интересно е што во истиот временски период нивото на стакленички гасови останало релативно стабилно. Ова отвора прашање дали климатските промени тогаш биле водени од други фактори, наместо од гасовите што денес се сметаат за главен двигател.

Научниците не исклучуваат можност дека и мали промени во концентрацијата на јаглерод диоксид можеле да имаат големо влијание, но податоците укажуваат дека океаните можеби играле многу поголема улога отколку што се претпоставувало.

Сепак, истражувањето има свои ограничувања. Поради компресијата на најстарите ледени слоеви, дел од податоците веројатно претставуваат просек од повеќе климатски циклуси, што го отежнува прецизното следење на промените низ времето.

И покрај тоа, научниците сметаат дека ваквите откритија се клучни за подобро разбирање на климатскиот систем. Проучувањето на периодите пред значителното човечко влијание може да помогне да се објасни како функционира планетата и како би можела повторно да се стабилизира.

Овие сознанија не ја намалуваат улогата на стакленичките гасови во денешните климатски промени, но потсетуваат дека климата на Земјата е сложен систем во кој повеќе фактори можат да имаат пресудно влијание.

(Фото: Unsplash)