БОГАТИТЕ ЌЕ ПЛАТАТ РЕКОРДНИ 300 МИЛИЈАРДИ ДОЛАРИ за справување со климатските промени, за сиромашните тоа е премалку, и предоцна

Побогатите земји ветија дека ќе ги зголемат своите средства за да им помогнат на посиромашните земји во борбата против климатските промени до рекордни 300 милијарди долари годишно, но договорот наиде на критики од светот во развој.

Разговорите на климатскиот самит на ОН COP29 во Азербејџан доцнеа 33 часа и дојдоа речиси до колапс, кој беше спречен во последен момент.

Договорот ќе испорача многу помалку од 1,3 трилиони долари за кои се залагаа земјите во развој. Африканската група на преговарачи го опиша последното ветување како „премалку, предоцна“, додека претставникот од Индија ги отфрли парите како „блага сума“.

Но, по две недели често жестоки преговори во главниот град на Азербејџан, Баку, посиромашните нации не застанаа на патот на договорот.

Ветувањето за повеќе пари е признание дека земјите во развој носат непропорционален товар од климатските промени, но исто така историски најмалку придонеле за климатските промени.

Шефот на телото на ОН за климата, Сајмон Стиел, призна дека договорот е далеку од совршен. „Ниту една земја не доби сè што сакаше, а ние го оставаме Баку со планина работа допрва“, рече тој во изјавата.

Договорот беше објавен во 03:00 часот по локално време во недела. Како и 300 милијарди долари годишно до 2035 година, тој ветува напори да се соберат 1,3 трилиони долари годишно и од јавни и од приватни извори до тој датум.

Најавата беше проследена со овации и аплаузи, но бесниот говор од Индија покажа дека и понатаму останува силната фрустрација. „Сумата што се предлага да се мобилизира е неверојатно лоша. Тоа е блага сума“, рече Лиела Нандан на конференцијата.

Претседавачот на Алијансата на мали островски држави, Седрик Шустер, рече: „Нашите острови тонат. Како можеш да очекуваш да се вратиме кај жените, мажите и децата од нашите земји со лош договор?“.

Ветените средства се очекува да им помогнат на посиромашните земји да се оддалечат од фосилните горива и да инвестираат во обновливи извори на енергија како што се ветерот и сончевата енергија.

Исто така, имаше заложба за тројно зголемување на парите наменети за подготовка на земјите за климатски промени. Историски гледано, само 40% од расположливите средства за климатските промени се наменети за ова.

Оваа година – која сега е „практично сигурно“ дека ќе биде најтоплата досега – беше пробиена со интензивни топлотни бранови и смртоносни бури.

Добротворните организации за климата го критикуваа договорениот договор. Џаспер Инвентор, шеф на делегацијата на Гринпис COP29, го нарече договорот „ужасно несоодветен“ и рече дека „несовесните уништувачи на природата“ се заштитени со „ниската климатска амбиција на секоја влада“.

WaterAid го опиша договорот како „смртна казна за милиони“, додека портпаролот на Extinction Rebellion рече дека COP29 „пропаднал“.

Шефот на политиката на „Пријатели на Земјата“, Мајк Чајлдс, рече дека во однос на лидерството во климата, планетата сè уште е „светлосни години далеку од местото каде што бевме“ на минатогодишниот состанок во Дубаи. „Овие најнови меѓународни разговори не успеаја да го решат прашањето за финансирањето на климата“, рече тој. „Наместо тоа тие повторно го одложија решавањето на проблемот“.