Зошто е британската економија посебно ранлива на инфлацијата и енергетската криза?

Обединетото Кралство се соочува со силно забавување на растот откако економијата се намали за 0,1% во март, при што економистите очекуваат дополнителни контракции оваа година. Иако економијата порасна за 0,8% за првиот квартал како целина, нешто под конзервативните прогнози за раст од 1%, јануари беше единствениот позитивен месец во кварталот.

Војната во Украина и последователните проблеми со синџирот на снабдување и скоковите на цените на енергијата ја зголемија стапката на инфлација, која е на највисоко ниво во последните неколку децении. Стерлингот го достигна најниското ниво во последните две години наспроти американскиот долар.

Ненадејниот пад во март ја отсликува загриженоста за владата на премиерот Борис Џонсон бидејќи кризата на трошоците за живот во земјата допрва треба да го достигне својот врв. „На крајот, работите само ќе се влошат за потрошувачите. Сметките за енергија се очекува повторно да се зголемат подоцна оваа година кога ќе се преоцени ценовната граница, додека инфлацијата се покажува полеплива од очекуваното“, рече Хинеш Пател, портфолио менаџер во Quilter Investors.

ИНФЛАЦИЈАТА НАЈВИСОКА ВО ПОСЛЕДНИТЕ 30 ГОДИНИ

Инфлацијата во Обединетото Кралство достигна 30-годишен максимум од 7% во март, а во април, енергетскиот регулатор на земјата ја зголеми својата ценовна граница за 54% за да се приспособи на зголемените цени. Во говорот на кралицата по повод државното отворање на парламентот во средата, владата вети дека ќе се фокусира на економскиот раст со цел да се справи со спиралните трошоци за живот. Пател додаде дека Банката на Англија сега се соочува со „речиси невозможна задача да управува со економијата надвор од ова мочуриште“.

Банката на Англија ги зголеми каматните стапки на четири последователни политички состаноци бидејќи се обидува да ја заузда инфлацијата, а пазарите ги зголемуваат цените за уште пет зголемувања до пролетта 2023 година.

Сепак, Џејмс Смит, економист за развиени пазари во ING, сугерира дека повнимателниот тон на централната банка во последните недели укажува дека нема да ги исполни овие очекувања и може да се задоволи со уште неколку зголемувања пред да застане, за да не врши дополнителен надолен притисок на економскиот раст.

Податоците за БДП од четвртокот, исто така, покажаа дека доминантната индустрија за услуги со кои се соочува потрошувачот во Обединетото Кралство претрпе значителен удар во март, паѓајќи за 1,8% бидејќи потрошувачката на потрошувачите се намали поради притисокот врз домаќинствата.

Смит од ING рече дека втор последователен пад на производството треба да се очекува во април, што се совпаѓа со крајот на бесплатното тестирање Ковид-19. „Изненадувачки, здравствениот аутпут всушност се зголеми во март и покрај тековното прекинување на активностите поврзани со Ковид, но јасно е дека тоа веројатно нема да трае“, истакна Смит. „Здравствените трошоци беа клучен двигател на БДП преку пандемијата, а всушност, вкупната големина на економијата би била околу 1% помала доколку производството во овој сектор остане рамно од почетокот на 2020 година“.

ПАЗАРОТ НА РАБОТНА СИЛА ОСТАНУВА СТАБИЛЕН

Со оглед на тоа што расте загриженоста за изгледите за раст во наредните квартали, инвеститорите го разгледуваат и влијанието што може да го има на пазарите.

Сепак, Симонс истакна дека економијата на Обединетото Кралство не се отсликува на пазарот на акции во Велика Британија. UBS гледа нагорна линија на индексот FTSE 100 со декемвриска цел од 8.100; FTSE се тргуваше околу 7172 во четвртокот во средината на утрото.

Она што е важно за Обединетото Кралство, меѓутоа, е дека и побарувачката за работна сила и деловните инвестициски намери остануваат цврсти, намалувајќи го ризикот од остар пад на вкупниот раст, според Даниел Касали, главен инвестициски стратег во Tilney Smith & Williamson.

Банката на Англија очекува растот да биде рамномерен во вториот квартал, иако Касали, исто така, истакна дека постои потенцијал за скромна контракција. „За инвеститорите, со оглед на тоа што компаниите со голем удел на берзата во Велика Британија го изведуваат најголемиот дел од нивната продажба во странство, навистина е важен глобалниот раст“, додаде Касали.

ММФ неодамна ја намали прогнозата за глобален раст на 3,6% за 2022 и 2023 година, од 6,1% минатата година. „Заедно со острите добивки на EPS направени од енергетскиот сектор, изгледите за профитот на британската компанија се подобрија. Консензусот предвидува раст на заработката по акција од 15% за 2022 година, што е голем пораст од нешто помалку од 3% на почетокот на годината“, додаде Касали. „Во најмала рака, зголемената заработка на компанијата (и евтините вреднувања) треба да го ограничи намалувањето на капиталот во Обединетото Кралство во тековните нестабилни пазарни услови“.