Тројца американски економисти ја добија Нобеловата награда за економија во 2022 година, еден од нив и екс-директорот на ФЕД, Бернанке

Шведската кралска академија на науките во понеделникот објави дека тројца економисти со седиште во САД ја добиле Нобеловата меморијална награда за економски науки за 2022 година „за истражување на банките и финансиските кризи“.

Победници се Бен Бернанке, поранешен шеф на Федералните Резерви на САД и моментално со институтот Брукингс во Вашингтон; Даглас Дајмонд од Универзитетот во Чикаго; и Филип Дибвиг од Универзитетот Вашингтон во Сент Луис, Мисури. Победниците делат награда од 900.000 долари.

Овогодинешните лауреати „значително го подобрија нашето разбирање за улогата на банките во економијата, особено за време на финансиски кризи. Важен наод во нивното истражување е зошто избегнувањето на колапс на банките е од витално значење“, велат од академијата.

Претседателот на Комитетот за награда за економски науки, Торе Елингсен, рече дека нивните „увиди ја подобрија нашата способност да избегнеме и сериозни кризи и скапи спасувачки пакети“ во банкарските системи.

Почетоците на анализата на Бернанке, Дајмонд и Дибвиг датираат од раните 1980-ти и оттогаш нивните наоди „имаат големо практично значење во регулирањето на финансиските пазари и справувањето со финансиските кризи“, велат од академијата.

Во соопштението од академијата се вели дека теоријата на Дајмонд и Дибвиг покажува како банките нудат оптимален систем и „со дејствување како посредници кои прифаќаат депозити од многу штедачи, банките можат да им дозволат на штедачите да пристапат до нивните пари кога сакаат, а исто така да нудат долгорочни заеми на должници“.

Дајмонд, исто така, покажа како банките извршуваат општествено важна функција како посредници меѓу штедачите и заемопримачите со „проценка на кредитната способност на заемопримачите и осигурувајќи дека заемите се користат за добри инвестиции“, според одборот за доделување.

Академијата соопшти дека Бен Бернанке ја анализирал Големата депресија од 1930-тите, најлошата економска криза во модерната историја, и покажал како работењето на банките „било одлучувачки фактор за кризата да стане толку длабока и продолжена“.

Бернанке покажа, рече академијата, дека „кога банките пропаднаа, вредните информации за должниците беа изгубени и не можеа брзо да се рекреираат“, и затоа „способноста на општеството да ги канализира заштедите кон продуктивни инвестиции на тој начин беше сериозно намалена“.

Нобеловата меморијална награда за економски науки не била вклучена во тестаментот на Алфред Нобел. Официјално позната како Sveriges Riksbank награда за економски науки во спомен на Алфред Нобел, таа беше основана во 1968 година од страна на Шведската централна банка во спомен на Алфред Нобел за да ја одбележи 300-годишнината на банката. Првпат беше доделена во 1969 година и оттогаш е финансирана од банката.