ПО ЗАКАНИТЕ – ДИЈАЛОГ: Стартува дипломатскиот процес за Гренланд

По месеци тивки, но напнати дипломатски пораки, спорот околу иднината на Гренланд влезе во нова фаза. САД, Данска и Гренланд официјално започнаа разговори со цел да се надмине кризата што се отвори по контроверзните изјави на американскиот претседател Доналд Трамп, кој во изминатиот период јавно ја доведе во прашање контролата врз арктичката територија.

Данското Министерство за надворешни работи соопшти дека средбите започнале во среда и дека во нив учествуваат високи претставници на трите страни. Според Копенхаген, фокусот на разговорите е ставен на безбедносните прашања на Арктикот, но и на зачувување на клучните позиции и „црвените линии“ на Данска како суверена држава.

Разговорите доаѓаат по долг период на тензии меѓу Вашингтон и Копенхаген, иако двете земји се долгогодишни сојузници и основачи на НАТО. Загриженоста дополнително се продлабочи откако Трамп повеќепати изјави дека САД треба да преземат контрола врз Гренланд, повикувајќи се на безбедносните ризици поврзани со зголеменото присуство на Русија и Кина во Арктичкиот регион.

Американскиот државен секретар Марко Рубио потврди дека е воспоставен формален процес за ова прашање и дека веќе се одржуваат состаноци на техничко ниво меѓу претставници од САД, Данска и Гренланд. Тој, сепак, не откри детали за составот на делегациите ниту за локациите на средбите.

Обраќајќи се пред Комитетот за надворешни работи на Сенатот, Рубио оцени дека процесот е започнат во позитивна атмосфера и дека постои реална можност за решение прифатливо за сите страни. Според него, разговорите се внимателно структурирани за да се избегне медиумски притисок и сензационализам, што треба да овозможи поголема флексибилност во преговорите.

Тој потсети и на неодамнешната изјава на Трамп на Светскиот економски форум во Давос, каде американскиот претседател нагласи дека повеќе не размислува за воено решение во врска со Гренланд. Во Давос беше спомната и можноста за рамка на иден договор, иако засега не се објавени конкретни детали.

Од данска страна, министерот за надворешни работи Ларс Локе Расмусен призна дека меѓу Копенхаген и Вашингтон постојат длабоки несогласувања, но истакна дека формирањето заедничка работна група на високо ниво е чекор кон деескалација и дијалог.

Иако исходот од разговорите сè уште е неизвесен, започнувањето на формален процес се смета за прв сериозен обид кризата околу Гренланд да се префрли од јавните закани во дипломатските сали.

(Фото: Unsplash)