ОД ЗАКАНА ЗА ЗАБРАНА ДО „СПАСЕНА“ ПЛАТФОРМА: Како ТикТок доби нова американска иднина

Новоформираното заедничко вложување што ќе ги преземе американските операции на ТикТок е официјално основано и веќе го објави својот раководен тим, еден ден пред истекот на рокот што го постави американскиот претседател Доналд Трамп за раздвојување на апликацијата од нејзината кинеска матична компанија ByteDance. Со финализирањето на договорот завршува повеќегодишната политичка и правна сага околу иднината на ТикТок во Соединетите Американски Држави, која со години беше во фокусот на дебатите за националната безбедност.

Новото претпријатие ќе биде во мнозинска американска сопственост и, како што наведува компанијата, ќе работи под строго дефинирани безбедносни механизми насочени кон заштита на податоците на американските корисници, сигурноста на алгоритмите, модерирањето на содржината и целокупната софтверска инфраструктура. Целта, според официјалното соопштение, е да се елиминира секој потенцијален ризик од странско влијание и да се обезбеди долгорочна стабилност на платформата во САД.

На чело на заедничкото вложување застанува Адам Пресер, поранешен висок функционер на TikTok задолжен за доверба, безбедност и операции, додека функцијата главен директор за безбедност ќе ја извршува Вил Фарел, кој и претходно ги предводеше напорите за заштита на приватноста на американските корисници. Надзорната улога ќе ја има одбор во кој ќе членуваат извршниот директор на ТикТок, Шоу Чу, претставници на Oracle, инвестициската фирма Silver Lake, како и MGX од Обединетите Арапски Емирати.

Според договорот, контролата врз податоците на американските корисници и поголемиот дел од операциите во САД преминуваат на новиот ентитет, во кој американските инвеститори ќе поседуваат 80,1 проценти, додека ByteDance ќе задржи 19,9 проценти. Алгоритмот за препорака на содржини ќе продолжи да биде лиценциран од кинеската компанија, но ќе биде преквалификуван, тестиран и надграден исклучиво врз основа на податоци од американските корисници, со складирање и надзор под водство на Oracle. Модерирањето на содржината за американскиот пазар исто така ќе биде целосно во надлежност на новото заедничко вложување.

Иако глобалниот ТикТок, кој останува под контрола на ByteDance, ќе продолжи да управува со е-трговијата, рекламирањето и маркетингот, компанијата уверува дека корисничкото искуство во САД нема драстично да се промени. Сепак, се очекува алгоритмот што одлучува кои видеа ќе се појавуваат на „For You“ каналот постепено да се разликува, со оглед на новата сопственичка и управувачка структура.

Претседателот Трамп го поздрави договорот, оценувајќи го како „квалификувана продажба“ според американскиот закон за продажба или забрана на TikTok. Во објава на социјалните мрежи, тој јавно му се заблагодари на кинескиот претседател Си Џинпинг за соработката и одобрувањето на договорот, истакнувајќи дека апликацијата сега е „спасена“ и ќе остане важна платформа за повеќе од 200 милиони американски корисници.

Иднината на ТикТок во САД со години беше неизвесна. Заканите за забрана започнаа уште за време на првиот мандат на Трамп, а кризата кулминираше во 2024 година кога Конгресот усвои закон со кој се бараше раздвојување од ByteDance или целосна забрана на апликацијата. Иако Врховниот суд го потврди законот, неговото спроведување беше повеќепати одложувано додека траеја преговорите за префрлање на контролата во американски раце.

Американските законодавци со години предупредуваа дека ByteDance би можел да биде под притисок од кинеските власти да манипулира со алгоритмот или да прибира податоци за американските корисници, обвинувања што компанијата упорно ги негираше. Новата структура, според Белата куќа, треба да ги адресира токму тие стравувања, иако дел од пратениците и натаму изразуваат сомнежи дали сите безбедносни ризици се целосно отстранети.

За милиони корисници, креатори и мали бизниси кои зависат од TikTok за приходи, информирање и видливост, договорот носи олеснување и крај на долгата неизвесност. Апликацијата останува достапна, но под значително поинаков надзор, во обид да се балансираат технолошката глобализација и националните безбедносни интереси.

(Фото: Unsplash)