ОД МОТОР ДО ОРУЖЈЕ: Големата индустриска трансформација на САД

САД повторно ја разгледува можноста својата производствена моќ да ја стави во служба на националната безбедност. Во време на глобални конфликти и зголемени геополитички тензии, автомобилските гиганти би можеле да станат клучни играчи во новата ера на одбранбено производство.

Според извештаите на „Волстрит џурнал“, високи претставници на американската одбрана воделе разговори со раководители на водечки компании, меѓу кои „Џенерал моторс“ и „Форд мотор“, со цел да се разгледа можноста за производство на оружје и воена опрема. Овие прелиминарни дискусии се дел од пошироката стратегија на администрацијата на Доналд Трамп за проширување на одбранбената индустриска база и зголемување на домашниот производствен капацитет.

Интересот на Пентагон доаѓа во период кога американските залихи на оружје се намалени поради поддршката за Украина и Израел, како и поради неодамнешните воени операции. Поради тоа, одбранбените власти разгледуваат можност комерцијалните компании да ги стават на располагање своите фабрики, технологии и експертиза за забрзано производство на муниција, ракети и системи за контрадронска заштита.

Меѓу компаниите вклучени во разговорите се и GE Aerospace и производителот на специјализирани возила „Ошкош“, кој веќе има долгогодишна соработка со американската војска. Овие иницијативи ја нагласуваат потребата од нови партнерства меѓу приватниот сектор и одбранбените институции, со цел да се обезбеди технолошка предност на САД.

Пентагон истакнува дека проширувањето на одбранбената индустриска база е прашање од национална безбедност. Во таа насока, официјалните лица ги испитуваат пречките што би можеле да ги забават компаниите – од сложените договорни процедури до бирократските бариери во процесот на лицитирање.

Овој пристап не е без преседан. За време на Втората светска војна, автомобилските производители од Детроит го запреле производството на автомобили и се пренасочиле кон изработка на бомбардери, мотори за авиони и воени камиони. Денес, соочени со нови предизвици, Соединетите Американски Држави повторно ја разгледуваат истата формула за индустриска мобилизација.

Дополнителен поттик за ваквите иницијативи е предлогот за значително зголемување на воениот буџет – од 500 милијарди на 1,5 трилиони долари. Овој историски раст би значел нови инвестиции во производство на муниција, беспилотни летала и напредни одбранбени технологии.

Интересно е што автомобилската индустрија веќе има искуство со вакви трансформации. За време на пандемијата од ковид-19, „Џенерал моторс“ и „Форд“ произведуваа медицински вентилатори, демонстрирајќи дека нивните капацитети можат брзо да се прилагодат на националните потреби. Денес, тие повторно би можеле да одиграат клучна улога – овој пат во зајакнување на одбранбената моќ на САД.

Доколку овие планови се реализираат, границата меѓу цивилната и воената индустрија ќе стане сè понејасна, а модерната фабрика за автомобили би можела да стане новото срце на американската одбрана.

(Фото: Unsplash)