НЕИЗВЕСНО ДО КРАЈ: Бугарија и Романија подготвени за целосно влегување во Шенген-зоната од први јануари, Австрија се уште не го трга ветото

Целосното влегување на Бугарија и Романија во Шенген е сè уште неизвесно, а Австрија сè уште не е подготвена да го укине своето вето, и покрај надежите изразени и од романската и од бугарската влада. Додека преодната бугарска влада и романскиот премиер Марсел Чолаку официјално очекуваат договор за датумот за укинување на проверките на копнените граници за време на состанокот во петокот во Будимпешта, ставот на Австрија останува внимателен. Министерот за внатрешни работи Герхард Карнер од Австрија посочи дека, иако е постигнат напредок во подобрувањето на граничната безбедност, земјата најверојатно нема да го отстрани своето вето сè уште.

Во интервју за австриската новинска агенција АПА, Карнер ги нагласи континуираните напори на земјата за зајакнување на заштитата на границите во текот на изминатата година. Сепак, тој не ги потврди извештаите дека ветото наскоро ќе биде укината. „Гледаме дека овие напори даваат резултат и сакаме да продолжиме по овој пат“, рече тој, мислејќи на зајакнатата заштита на границите на Бугарија и Романија. Австриската влада се обидува да го финализира новиот пакет мерки во Будимпешта, фокусирајќи се на подобрувањата на граничната контрола и борбата против трговијата со луѓе, за што Карнер се надева дека ќе биде финализиран до крајот на состанокот.

Оваа дискусија, во која се вклучени министрите за внатрешни работи на Бугарија, Романија и Унгарија, е поставена во позадина на интензивни дипломатски преговори. Австрискиот канцелар Карл Нехамер разговараше со романски официјални претставници, меѓу кои и премиерот Марсел Чиолаку и претседателот на Сенатот Николае Чиука. Состанокот во Будимпешта треба да се фокусира на заштитата на границите на ЕУ, напорите за борба против перењето пари и активностите против илегалната миграција. Агенцијата на ЕУ за заштита на границите Фронтекс, исто така, најави додавање на повеќе персонал за да и помогне на Бугарија во зајакнувањето на граничниот надзор.

Иако Романија и Бугарија се дел од „воздушниот Шенген“ од март, со кој беа укинати воздушните и поморските гранични проверки, нивната целосна интеграција во Шенген зоната ќе зависи од отворањето на копнените граници. Двете земји добија финансирање од ЕУ за зајакнување на граничната безбедност, при што Бугарија распореди дополнителен персонал, вклучително и над 1.200 граничари. Во тек се и заеднички проекти за гранична контрола со соседните земји како Унгарија, Грција и Словачка, додека австриските полицајци помагаат на аеродромите во Романија и Бугарија.

Претходно, бугарскиот привремен премиер Димитар Главчев изјави дека во петок, 22 ноември, министрите за внатрешни работи на Бугарија, Романија и Австрија ќе потпишат декларација за полноправно членство на Романија и Бугарија во Шенген зоната, со што треба Романија и Бугарија целосно да се приклучат на Шенген зоната од јануари.

Сепак, Главчев нагласи дека декларацијата не е конечна одлука за влез на Бугарија во Шенген во однос на копнените граници, туку признание за работата што неговата земја ја направи во Шенген.

Привремениот премиер, исто така, нагласи дека обидите за нерегуларно преминување на границата на бугарско-турската граница се намалени за 70 отсто.

Ова е уште еден чекор во препознавањето на придонесот што Бугарија го даде во чувањето на надворешните граници на ЕУ.

Денес, министрите за внатрешни работи на Романија, Бугарија, Австрија и Унгарија, како претседавач со Советот на Европската Унија, ќе одржат работен состанок на кој ќе се преземат натамошни мерки по делумното пристапување на Романија и Ќе се разговара и за Бугарија.

Осврнувајќи се на претстојниот состанок, романскиот министер за внатрешни работи, Каталин Предоју, рече дека неговата земја е оптимист во однос на целосниот напредок за пристапување во Шенген по состанокот на 22 ноември 2024 година.

Предоју рече дека парчињата се доста добро поставени за членство во Шенген во однос на копнените граници; но рече дека ништо не е однапред одредено и ништо не е решено.

За влезот на Романија преку копнени граници во Шенген зоната беше разговарано вчера, 20 ноември, преку телефонски разговор меѓу министерот за внатрешни работи на Романија, Каталин Предоју и министерот за внатрешни работи на Унгарија, како претседавач со Советот на ЕУ, Шандор Пинтер.

Неодамна, претседателот на Бугарија, Румен Радев, изјави дека нема да има разлика меѓу Романија и Бугарија на нивниот пат кон целосно пристапување во Шенген. Радев рече дека позитивна одлука по ова прашање се очекува на 12 декември.

Од друга страна, романскиот премиер Марсел Чолаку рече дека Романија и Бугарија ќе се приклучат на Шенген зоната преку копнени граници во јануари 2025 година.

Еврокомесарката за внатрешни работи, Илва Јохансон, неодамна изјави за РСЕ дека е оптимист дека целосната интеграција на Романија и Бугарија во безграничната област на ЕУ ќе биде финализирана до крајот на оваа година. Таа рече дека не гледа никакви пречки кои би го попречиле финализирањето на овој процес до крајот на 2024 година.

„Романија и Бугарија се подготвени, Шенген зоната е подготвена, така што не гледам никакви пречки. Сега е време да се укинат контролите на внатрешните граници“, рече таа.

Европската комесарка за внатрешни работи, Илва Јохансон
Романија и Бугарија стануваат членки на Шенген зоната по воздушен и морски пат на 31 март 2024 година. Сепак, граничните контроли и понатаму остануваат ефективни.