МЕЃУ ПРВИТЕ ВО РЕГИОНОТ, Србија воведува алкотестови за пилоти. Кој тестира и зошто?

Србија треба да стане една од првите земји во регионот што ќе започне систематско тестирање на алкохол кај екипажот на летање и кабината од 1 јануари 2026 година, објави Дирекцијата за цивилно воздухопловство на Србија. Мерката дополнително ја усогласува рамката за надзор на воздухопловството на Србија со безбедносните стандарди на Европската Унија, обезбедувајќи целосна компатибилност со системот за надзор на EASA, објави Ex-Yu Aviation.

Со спроведување на мерки што веќе се применуваат во голем број земји-членки на ЕУ, како што беше наведено, Србија продолжува да го стандардизира својот режим за безбедност на воздухопловството во согласност со најдобрите практики на ЕУ, истакна регулаторот.

Тестирањето ќе се спроведува на екипажот на летање и кабината на домашни и странски авиони и превозници што работат на аеродромите во Србија. Проверките ќе ги спроведуваат специјално обучени и овластени инспектори за воздухопловство на Дирекцијата. „Согласно член 193, став 1 од Законот за воздушен сообраќај, се применува политика на нулта толеранција за присуство на алкохол кај членовите на екипажот на воздухопловот. За мерење на нивото на алкохол ќе се користат сертифицирани и калибрирани уреди за тестирање на алкохол во здивот, кои имаат доказна вредност во судските постапки.

Во случаи кога член на екипажот на летот или кабината одбива да се подложи на тестирање или кога тестот потврдува присуство на алкохол, воздухопловниот инспектор привремено ќе му забрани на лицето да ги извршува должностите на екипажот и соодветно ќе ги извести надлежните органи“, соопшти Дирекцијата. „Врз основа на податоците достапни на EASA, утврдено е дека Република Србија е меѓу првите земји во регионот што започна со спроведување на тестирање за алкохол за екипажот на воздухопловот, со што дополнително се подобрува нивото на безбедност и усогласеноста со европските стандарди за воздухопловство“.

Тестирањето за алкохол е задолжително за комерцијалните пилоти, а освен пилоти, тестирани можат да бидат летачки инженери, стјуардеси, диспечери на авиони, инструктори за летање и друг безбедносно чувствителен персонал, особено во САД (FAA) и ЕУ. Тестирањето се одвива преку случајни проверки, тестирање по инцидентот и основано сомневање, со што се осигурува дека пилотите се способни за работа со строги правила „од шише до управувач“ (без алкохол во рок од 8 часа, BAC под 0,04%) за одржување на безбедноста во воздухопловството.

Случајното тестирање претставува основен дел од програмите што ги наложува FAA, пилотите по случаен избор се избираат за тестови за здив/плунка. Тестирање може да се случи и доколку претпоставениот на пилотот забележи одредени нарушувања на однесувањето (однесување, изглед, говор).

Од разбирливи причини, задолжително тестирање следи по сериозни инциденти или несреќи за вклучениот екипаж. По прекршок, пилотите мора да поминат тестови за да се вратат на функции чувствителни на безбедноста.

Одбивањето на тест се третира како позитивен тест, што доведува до строги казни од FAA. Прописите на Европската Унија (како EU 2018/1042) исто така налагаат систематско тестирање на алкохол и психоактивни супстанции за летачкиот и кабинскиот екипаж од страна на операторите.

(Фото: Johnpilot – ActivePILOT, CC BY-SA 4.0)