ЛАГАРД ПРЕДУПРЕДУВА: Цената на трговските тензии сè уште не ја плаќаат потрошувачите, но тоа ќе се промени

Глобалната економија се движи по тенка линија меѓу технолошка револуција и подигнати трговски бариери, а конечниот товар врз цените сè уште не е целосно видлив за потрошувачите. Претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, предупредува дека засега најголемиот дел од ефектот од американските царини го апсорбираат фирмите преку стеснети профитни маржи, но дека тоа не може да трае бескрајно и дека поскапувањата се прашање на време.

Лагард укажува на два двигатели што ја „преуредуваат“ светската економија: царините, кои ја прецртуваат картата на трговијата и формираат нови сојузи, и забрзаниот пробив на вештачката интелигенција, што го менува начинот на работа – од управување со податоци до секојдневни деловни процеси. Дополнително, дел од жестоката реторика помеѓу САД и Кина таа ја гледа како вообичаено преговарачко позиционирање, со обострен интерес на двете економии да седнат на маса и да избегнат ескалација која би се прелеала врз цените и растот.

Во разговор за „Face the Nation“ на Си-Би-Ес таа прецизира дека, додека извозниците и увозниците можат некое време да ги стегаат маржите, во моментот кога тоа станува неодржливо товарот ќе се префрли кај крајниот купувач. Оценката оди во ист правец со проценките дека дел од влијанието досега било потценето или одложено, но дека преливањето во цени е „само прашање на време“.

Паралелно со овие предупредувања, најновиот Светски економски преглед на ММФ од октомври 2025 проценува глобален раст од околу 3,2% во 2025 година, со побавна динамика во развиените економии и посилен, но нерамномерен раст на пазарите во развој. Иако проекцијата подразбира извесна издржливост на светската економија, извештајот нотира дека трговските тензии и новите бариери остануваат важен ризик – особено доколку фирмите почнат поагресивно да ги префрлаат трошоците кон потрошувачите.

Лагард ја води ЕЦБ од 2019 година и во последните настапи доследно истакнува дека преуредувањето на синџирите на снабдување и трговските односи го комплицира мандатот на централните банки: доколку царините посилно се вградат во цените, инфлациските притисоци може повторно да зајакнат токму кога паричната политика се обидува внимателно да го стабилизира растот. Нејзината главна порака е јасна: сè додека фирмите ја „амортизираат“ ценовната шок-апсорпција, болката не се гледа целосно, но таа неминовно ќе стигне до касата на потрошувачот ако трговските бариери потраат.