ИСТОРИСКИ МАРТ ЗА ВСЕЛЕНАТА: Четворица астронаути тргнуваат на 10-дневна мисија

По повеќе од половина век откако последен пат човек отпатува кон Месечината, светот повторно го вперува погледот кон небото. Во Вселенскиот центар „Кенеди“ во Флорида, сè е подготвено за лансирањето на мисијата „Артемис II“, која е закажана за 6 март од Кејп Канаверал. Ова ќе биде прв пат по ерата на „Аполо“ астронаути повторно да се упатат кон Месечината, означувајќи почеток на ново поглавје во човечкото истражување на вселената.

По успешната втора генерална проба, позната како „влажна проба“, менаџерите на НАСА соопштија дека ракетата SLS и вселенското летало „Орион“ се подготвени за историскиот лет. За време на тестирањето, ракетата беше наполнета со околу 700.000 галони суперладен погонски материјал, а одбројувањето беше запрено точно според планот, на 29 секунди пред симулираното полетување. Проблемите што се појавија при првата проба, вклучително и истекување на течен водород, се отстранети со замена на заптивки и дополнителни проверки на системите. Според раководството на мисијата, ракетата работела стабилно и без значителни отстапувања.

Мисијата ќе испрати четири астронаути на 10-дневно патување околу Месечината и назад на Земјата. Екипажот го сочинуваат тројца Американци, Рид Вајсман, Виктор Гловер и Кристина Кох, како и канадскиот астронаут Џереми Хансен. Тие ќе бидат првите луѓе што ќе патуваат толку далеку во вселената по повеќе од 50 години.

Астронаутите ќе полетаат со мега-ракетата SLS, висока 98 метри, која досега леташе само еднаш – во ноември 2022 година, но без екипаж, во рамки на мисијата „Артемис I“. Овој пат, на врвот од ракетата ќе биде поставена капсулата „Орион“, во која четворицата ќе живеат, работат и спијат за време на патувањето. Внатрешноста на леталото е со големина на минибус, но е опремена со најсовремена технологија за поддршка на животот и безбедноста.

Планот предвидува првиот ден да го поминат во орбитата околу Земјата, каде ќе се извршат дополнителни проверки на системите. Доколку сè функционира според очекувањата, „Орион“ ќе се упати кон Месечината – патување што трае околу четири дена. Астронаутите ќе летаат околу далечната страна на Месечината, делот што никогаш не е видлив од Земјата, на растојание од 6.500 до 9.500 километри над нејзината површина. Таму ќе имаат неколку часа за набљудување, фотографирање и собирање податоци, пред да го започнат четиридневното враќање дома.

Мисијата нема да вклучува слетување на површината на Месечината, но ќе претставува клучен чекор кон идни мисии што имаат за цел повторно човечко присуство на нејзиното тло. Според раководството на програмата „Месечина до Марс“, ова останува тест-лет, бидејќи првпат ракетата SLS и „Орион“ ќе летаат со екипаж, а неколку системи ќе бидат испробани во реални услови со луѓе на бродот.

Во пресрет на лансирањето, екипажот ќе помине неколку дена во карантин во вселенскиот центар „Џонсон“, а потоа ќе отпатува во Флорида за финалните подготовки. Доколку временските или техничките услови не дозволат полетување на 6 март, резервни датуми се предвидени за 7, 8, 9 и 11 март.

Возбудата веќе се чувствува по должината на вселенскиот брег на Флорида, каде што илјадници љубители на вселената се подготвуваат да бидат сведоци на историски момент. „Секоја вечер ја гледам Месечината и чувствувам дека нè повикува“, изјави претставник на НАСА, нагласувајќи дека Артемис II е повеќе од мисија – таа е симбол на нов почеток.

Со овој лет, човештвото повторно ќе зачекори подалеку од Земјата отколку што било во последните децении, отворајќи го патот кон нови истражувања, идни слетувања и, еден ден, можеби и патување кон Марс.

(Фото: Unsplash)