ГИ УДРИ „САЛАТА КРИЗА“: Еве зошто инфлацијата во Британија ненадејно скокна на 10,4%

Инфлацијата во Обединетото Кралство скокна неочекувано во февруари, откако цените на храната се зголемија со највисока стапка во последните 45 години, натрупувајќи го притисокот врз Банката на Англија повторно да ги зголеми каматните стапки оваа недела. Дополнително на притискањето на приходите на домаќинствата, индексот на потрошувачките цени (CPI) се забрза на 10,4% од 10,1% во јануари, при што цените беа поттикнати од порастот на трошоците за пијалоци, женска облека, оброци и свежа храна додека производите за салата се зголемија кратко.

Она што веќе се нарекува „салата криза“ во Велика Британија, резултираше со празни полици некогаш окупирани од домати, пиперки и краставици, беше истакната од ОНС како движечка сила зад порастот на трошоците за свежа храна. Големите трговски ланци како Лидл, Алди, Теско веќе воведоа ограничувањата за купување домати, краставици и пиперки за купувачите, откако залихите низ секторот супермаркети беа погодени од нарушена жетва во јужна Европа и Северна Африка поради несоодветното време. Британската влада им порача на големите трговски фирми да си ги преиспитаат релациите со фармерите.

Во меѓувреме цената на зеленчукот во Велика Британија се зголеми за 18% во годината до февруари – највисока стапка од февруари 2009 година. Зголемените цени на храната, исто така, ја зголемија инфлацијата во последниот месец во Франција, Шпанија и Германија, иако на многу пониски нивоа отколку во Обединетото Кралство.

Цените на стоките и услугите сега се драстично зголемени од минатата година кога официјалната стапка на инфлација беше поблиску до 6% и за 17,2% во последните две години. Инфлацијата беше блиску до нула во февруари 2021 година.

Порастот на CPI дојде како шок за аналитичарите на Сити, кои предвидоа пад до 9,9% како одговор на намалувањето на цените на гасот и нафтата и пониската цена на суровините на светските пазари. Инфлацијата опадна во претходните три месеци, намалувајќи се од врвот од 11,1% во октомври до 10,1% во јануари.

Лабуристите ја обвинија владата дека им ја влошува состојбата на семејствата, додека деловните лидери рекоа дека се загрижени дека Британија е оштетена од постојано високата инфлација.

Најновите бројки веројатно ќе го дополнат притисокот врз Банката на Англија да ги зголеми каматните стапки во четврток, и покрај зголемените стравувања во врска со кризата на доверба во глобалниот банкарски систем по неуспехот на Силиконската долина банка во САД на почетокот на овој месец и викенд спасување на швајцарскиот кредитор Credit Suisse.

Роб Морган, главен инвестициски аналитичар во берзанскиот брокер Чарлс Стенли, рече дека високата стапка на инфлација во Британија „постојано се враќаше, како Терминатор“ и им дава на креаторите на политиката на Банката на Англија „секаква причина да ги зголемат каматните стапки“ кога ќе се состанат во четврток.

Главниот економист на државната статистика на Британија, Грант Фицнер, вели: „Цените на храната и безалкохолните пијалоци се искачија на нивната највисока стапка во повеќе од 45 години со особено зголемување за некои производи од салата и зеленчук, бидејќи високите трошоци за енергија и лошите временски услови низ делови од Европа доведоа до недостиг и рационализирање“.

Основната инфлација, која ги отстранува нестабилните артикли како што се храната и енергијата, исто така нагло се зголеми на 6,2% во февруари, од 5,8% претходниот месец, надминувајќи ги очекувањата на економистите за забавување на 5,7%.

Зголемувањето на цената на услугите веројатно ќе ја подгрее загриженоста дека големите корпорации ги заштитиле своите маржи, користејќи ја кризата со трошоците на животот за „да го прикријат растот на цените“. Генералниот секретар на синдикатот Unite, Шерон Греам, ги обвини компаниите за „лакомост“ откако беше откриено дека неколку големи компании, вклучувајќи ги Nestlé и Procter & Gamble, ги зголемиле профитите и маржите во текот на минатата година.

Цените на енергијата, исто така, одиграа улога во бројките за инфлацијата, иако во помала мера од пред една година, намалувајќи ги трошоците за транспорт. Велика Британија останува една од земјите кои најмногу зависат од увезената храна и енергија во индустрискиот свет.