Финска со нуклеарка го решава проблемот на зависност од руските енергенси

Финскиот нуклеарен реактор Олкилуото 3, чиешто ставање во функција со години се одложуваше, започна со пробно производство во саботата, соопшти операторот ТВО. Реакторот испорачува струја до националната мрежа што со текот на времето се очекува да ја намали потребата за увоз на електрична енергија и да доведе до пониски цени.

Зафатен со технолошки проблеми што станаа предмет на тужби, реакторот од 1,6 гигавати (GW) првично требаше да биде отворен уште во 2009 година. Тоа е првата нова нуклеарна централа во Финска во повеќе од четири децении и прва во Европа во речиси 15 години.

Олкилуото 3 започна со пробно производство со нешто повеќе од 0,1 гигават, што е мал дел од неговиот капацитет, со зголемување до целосно, редовно производство на електрична енергија планирано до крајот на јули. „Олкилуото 3 значително ја подобрува самодоволноста на електрична енергија на Финска и помага во постигнувањето на целите за јаглеродна неутралност“, се вели во соопштението на операторот Teollisuuden Voima (TVO).

Откако ќе биде целосно оперативен, се очекува да задоволи 14% од побарувачката на електрична енергија во Финска, со што ќе се намали потребата за увоз од Русија, Шведска и Норвешка.

„Олкилуото 3 ќе ја намали зависноста од увоз на Финска и ќе стане поевтина ценовна зона“, изјави за Ројтерс економистот на „Аурора енерџи рисрч“, Александар Есер. Нето увозот на електрична енергија во Финска изнесуваше во просек 13 терават часови (TWh) во последните неколку години, што треба да се намали на 5-8 TWh до 2025 година со Олкилуото 3 во функција, рече Есер.

Нуклеарната енергија останува контроверзна во Европа, при што некои земји, како што е Германија, постепено ги укинуваат реакторите поради загриженоста за безбедноста, додека други, вклучувајќи ги Франција и Британија, разговараат за нови случувања. ТВО е во сопственост на финската комунална компанија Фортум и помали енергетски и шумарски фирми.

Финска е единствената нордиска земја со голем дефицит на електрична енергија, рече Мариус Холм Ренесунд, партнер во консултантската компанија Тема со седиште во Осло.

Тема предвидува дека финските големопродажни цени на електричната енергија ќе се намалат на 60 евра за мегават час (MWh) во 2023 година од предвидениот просек од 70 евра/MWh во 2022 година, иако очекуваното намалување ќе дојде и од пониските цени на бензинот. Во 2024 година, финските големопродажни цени на електричната енергија најверојатно ќе паднат дополнително на 45 евра/MWh, рече Ренесунд.