ЕНЕРГЕТСКА КРИЗА: Падот на побарувачката ги урива цените на гасот во Европа

Цените на гасот во Европа достигнаа најниско ниво во последните три месеци, бидејќи побарувачката од индустријата и домаќинствата се намалува. Цените на холандскиот Title Transfer Facility (TTF), водечкиот трговски центар во Европа, се движеа во понеделникот околу 150 евра за мегават-час, понекогаш паѓајќи под таа ознака, за потоа да се смират на 154 евра на крајот на денот.

Последен пат кога цените паднаа под прагот од 150 евра беше на почетокот на јули.

Тоа доаѓа откако Европската Kомисија објави дека капацитетите за складирање на гас на ЕУ, кои се од суштинско значење за дополнителна побарувачка во текот на зимата, се со капацитет од повеќе од 90%. Релативно добрата вест му нуди на блокот многу неопходен одмор во неговата борба за задржување на енергетската криза.

Најновите цени се далеку од рекордот на сите времиња од 349 евра на крајот на август, месец кој го вклучи алармот низ главните градови и поттикна повици за ограничување на големопродажните цени на бензинот ширум ЕУ.

Цените, сепак, остануваат исклучително високи: пред една година, TTF продаваше гас од 38 евра за мегават-час.

Високите цени на гасот имаат ефект на прелевање врз целиот енергетски сектор во Европа.

Како најскапо гориво потребно за да се задоволат сите потреби за енергија, гасот ја одредува крајната цена на електричната енергија. Како што растат цените на гасот, така растат и сметките за струја за домаќинствата и компаниите.

ЕУ истражува различни начини, вклучувајќи таргетирани ограничувања на цените и алтернативен репер за TTF, со цел да го намали влијанието на цените на гасот врз електричната енергија, но земјите-членки сè уште се поделени околу тоа кој е најсоодветен – и помалку ризичен – пат за следење.

Надолниот тренд на цените на гасот треба да ја води тековната дебата и може да послужи како аргумент за земјите-членки, како Германија и Холандија, кои се залагаат за повнимателни методи, наместо за насилна интервенција на пазарот. „Намалувањето на цените на гасот се должи на тоа што складиштата сега се речиси полни и со благи температури досега“, изјави за Еуроњуз Симоне Таљапитра, виш соработник во тинк-тенкот „Бројгел“. „Важно е што пазарите бележат пад на побарувачката, имено во индустрискиот сектор“.

Заштедите на енергија станаа централен дел на одговорот на ЕУ на енергетската криза. Заштедите се сметаат за клучни за ребалансирање на несовпаѓањето меѓу понудата и побарувачката на пазарот.

Уште во јули, земјите-членки се согласија за прв координиран план за намалување на потрошувачката на гас за 15% од август до март.

Планот беше дизајниран како превентивен штит против руската манипулација со испораките на гас, што ги поттикна пазарните шпекулации и ги доведе цените до рекордни височини. Сомнежите на ЕУ се покажаа точни кога Кремљ го затвори гасоводот Северен тек 1 како одмазда за западните санкции.

Посебен план фокусиран на задолжителната заштеда на енергија за време на шпицот беше одобрен кон крајот на септември.

Индустрискиот сектор веќе беше принуден да ги намали часовите на производство и да заштеди трошоци поради енергетската криза.

Индустриското производство во еврозоната се намали за 2,3% во јули во однос на претходниот месец, објави Евростат. Довербата на потрошувачите е на најниско ниво досега (-28,8% во еврозоната), паѓајќи потешко отколку за време на врвот на пандемијата Ковид-19. Нон-пејпер подготвен од Европската Комисија покажа големи заштеди на гас во повеќето земји на ЕУ, иако некои, како Ирска, Грција, Шведска и Шпанија, всушност ја зголемија својата потрошувачка.

Директорката на Европската централна банка, Кристин Лагард минатиот месец рече дека економската перспектива „се затемнува“ и деловната активност „значително ќе забави“. Лагард, исто така, предвиде два последователни квартали на економска контракција во зима, што би претставувало техничка рецесија.

Аналитичарите велат дека, иако рецесијата би била болна за Европејците, таа ќе ја намали побарувачката и ќе ги намали цените на гасот.