ДОГОВОР ДО КРАЈОТ НА ГОДИНАТА? ЕУ ја финализира стратегијата за руски гас и нафта

ЕУ-земјите, и покрај доцнежните забелешки од Франција, Италија и Шпанија за правната сигурност и двомесечниот механизам за проверка на LNG-товари што можат да содржат руско гориво, изгледа се подготвени конечно да ја поддржат забраната.

Сомнежите на Париз, кои можеа да го закочат договорот, наидоа на остар одговор од Европската комисија. На неодамнешен дипломатски состанок, извршната власт нагласила дека најмногу 8% од LNG-испораките — околу 70–80 бродови годишно — ќе бараат претходно одобрување, потврдија тројца национални претставници што присуствувале.

„Ќе има солидно мнозинство“, изјави висок европски дипломат пред состанокот на енергетските министри во Луксембург денес.

Временската рамка останува како во првичниот предлог на Комисијата, според најновиот нацрт-став на Советот: спот-куповите на руски гас се забрануваат од 1 јануари 2026, краткорочните договори завршуваат на 17 јуни 2026, нови долгорочни договори не смеат да се склучуваат, а постојните се прекинуваат од 1 јануари 2028.

Руската нафта, која сè уште пристигнува во Словачка и Унгарија, не е експлицитно забранета во предлогот на Комисијата; наместо тоа, владите се повикуваат да подготват стратегии за излез со цел да го прекинат увозот до крајот на 2027.

Овој пристап веројатно ќе влезе во судир со Европскиот парламент, каде мнозинството сака целосна забрана за увоз на гас од 1 јануари 2027, а законска забрана за увоз на нафта една година порано.

Сепак, одржувањето на руската нафта надвор од пазарот на ЕУ може да биде тешко, предупредуваат дипломати. „Русија има јасна евиденција дека е несигурен партнер и дека го прекинува протокот на гас кон Европа,“ рече еден дипломат. Но, снабдувањето со нафта — особено преку советскиот нафтовод „Пријателство“ — беше постабилно, што „ги отежнува работите“, додаде друг.

Првата рунда меѓуинституционални преговори може да се одржи во ноември. Со оглед на предложените рокови, и владите и европратениците сакаат договор до крајот на годината.