ШТО Е SWIFT и како ќе влијае исфрлањето на Русија од банкарскиот систем

Претседателот на САД Џо Бајден во четвртокот најави нова рунда санкции против Русија по нејзината инвазија на Украина неколку часа претходно. Бајден рече дека казните против земјата ќе вклучуваат „притиснување“ на рускиот пристап до технологијата и финансиските пазари, санкции против списокот на „руски елити“, ограничувања на извозот и многу повеќе.

Но, еден потег што претседателот не го објави во четвртокот е исфрлање на Русија од финансискиот систем СВИФТ, велејќи им на новинарите дека предложените казни имаат „можеби поголема последица од СВИФТ“.

Што е финансискиот систем SWIFT?

SWIFT е кратенка за Друштво за светски меѓубанкарски финансиски телекомуникации. Тоа е глобален систем за пораки што поврзува илјадници финансиски институции ширум светот. SWIFT е формиран во 1973 година, а седиштето е во Белгија. Надгледуван е од Националната банка на Белгија, покрај Федералниот резервен систем на САД, Европската централна банка и други, објави NBC News. Поврзува над 11.000 финансиски институции во повеќе од 200 земји и територии ширум светот, информирајќи им на банките за трансакциите.

Александра Вакру, извршен директор на Дејвис центарот за руски и евроазиски студии на Универзитетот Харвард, претходно изјави за NPR: „ SWIFT не ги придвижува парите, туку ги придвижува информациите за парите“. SWIFT забележува околу 42 милиони пораки дневно во просек во 2021 година. Тоа вклучува размена на валута, тргување и многу повеќе, објави Блумберг.

Како отстранувањето од SWIFT би влијаело на Русија

Исклучувањето на Русија од SWIFT системот веднаш ќе ја оштети економијата на земјата и, на долг рок, ќе ја отсече Русија од голем број меѓународни финансиски трансакции. Тоа го вклучува меѓународниот профит од производството на нафта и гас, повеќе од 40% од приходите на Русија.

Пример за тоа какво влијание има оваа постапка врз националните економии е Иран, кој го загуби пристапот до SWIFT во 2012 година како дел од санкциите поради неговата нуклеарна програма, иако многу од банките во земјата беа повторно поврзани со системот во 2016 година. Вакру изјави за NPR дека кога Иран беше исклучен, „тие изгубија половина од приходите од извозот на нафта и 30% од нивната надворешна трговија“.

Што рекоа другите лидери за отстранување на Русија од SWIFT?

Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги повика САД и другите земји да ја исклучат Русија од системот. Дмитро Кулеба, министерот за надворешни работи на Украина, во четвртокот на Твитер напиша: „Сите кои сега се сомневаат дали Русија треба да биде забранета од SWIFT, мора да разберат дека крвта на невините украински мажи, жени и деца ќе биде и на нивните раце“.

Сепак, Бајден во четвртокот им рече на новинарите дека потегот е „секогаш опција“, но тој додаде дека „во моментов тоа не е ставот што остатокот од Европа сака да го заземе“. Германскиот канцелар Олаф Шолц, исто така, им рече на новинарите дека отсекувањето на Русија од системот не треба да биде дел од вториот пакет санкции на Европската унија против Русија, според повеќе извештаи.